639FDC4 - Íslensk myndlist VII - Uppbrot myndlistarinnar

Strangflatarlistin svonefnda, sem umturnaði íslenskri myndlist á árunum 1950-60, markar ótvírætt tímamót í þróunarsögu sjónlista á landinu. Í fyrsta – og síðasta – sinn gerðist það að stór hópur íslenskra myndlistarmanna sameinaðist um tiltekna hugmyndafræði sem byggði á kenningum um myndverkið sem sjálfstæðan veruleika til hliðar við sýnilegan heim. Upp úr miðjum sjötta áratugnum var oftlega fjallað um íslenska strangflatarlist af velvild og virðingu í erlendum fjölmiðlum. Eins og ýmisleg önnur nýbreytni í íslenskri myndlist spratt strangflatarlistin í meginatriðum upp úr tilraunum íslenskra myndlistarmanna á erlendri grundu. Á árunum 1947-55 voru u.þ.b. 15 íslenskir myndlistarmenn við nám og störf í París. Helstu áhrifamenn í þeim hópi, t.a.m. Hörður Ágústsson og Valtýr Pétursson, voru hugsjónamenn sem sáu í evrópskri strangflatarlist uppgjör við gjaldþrota og úrelta fortíðardýrkun í myndlist. Heimkomnir hófu þeir að útbreiða boðskapinn með sýningum og fyrirlestrum, við misjafnar undirtektir almennings og menningarfrömuða. Áhugaleysi strangflatarlistamanna um hefðbundna íslenska myndlist var talið óþjóðlegt. Einnig voru þeir ítrekað vændir um einsleitni en athugun á verkum þessara listamanna leiðir þvert á móti í ljós umtalsverða fjölbreytni og sjálfstæð vinnubrögð. Sérhver þeirra meðhöndlaði form, liti og rými með sínu lagi, eins og sést á því sýnishorni mynda eftir Karl Kvaran (1924-1989), Nínu Tryggvadóttur (1913-1968), Valtý Pétursson (1919-1988) og Þorvald Skúlason (1906-1984) sem hér er kynnt til sögunnar.